Sprawa polska na arenie międzynarodowej podczas I wojny światowej

Wstęp

• Początek I wojny światowej: brak zainteresowania sprawą polską.
• Polacy nie chcieli wiązać się z żadnym zaborcą.
• Zaborcy walczyli o poparcie Polaków, wzajemnie się oskarżając (np. rusyfikacja vs germanizacja).

Odezwa Mikołaja Nikołajewicza (sierpień 1914)

• Obietnica wskrzeszenia Polski pod berłem rosyjskim.
• Odezwa nie była podpisana przez cara Mikołaja II.
• Nieudane próby zachęcenia Polaków do walki po stronie Rosji.

Podział ziem polskich (1915)

• Wyparcie Rosjan z Kongresówki.
• Podział na gubernię niemiecką (Warszawa) i austriacką (Lublin).
• Niemcy otwierają polskie uniwersytety i pozwalają na ograniczone samorządy.

Akt 5 listopada (1916)

• Tzw. Akt dwóch cesarzy (Wilhelm II i Franciszek Józef).
• Obietnica przyszłego państwa polskiego (brak szczegółów dotyczących granic i niepodległości).
• Polska armia pod dowództwem niemieckim i austriackim.
• Wprowadzenie symbolicznej grafiki z Polską (zakneblowaną i w kajdanach).

Działania państw Ententy

• Car Mikołaj II obiecuje utworzenie państwa polskiego (grudzień 1913) z trzech zaborów.
• Entuzjastyczna reakcja Wielkiej Brytanii i Francji.
• Wpływ rewolucji bolszewickiej i traktatu brzeskiego na kwestię polską.

Orędzie Wilsona (styczeń 1918)

• Woodrow Wilson przedstawia 14-punktowy program pokojowy.
• 13. punkt dotyczy niepodległości Polski i jej dostępu do morza.
• Działania Ignacego Paderewskiego w Stanach Zjednoczonych.

Konferencja pokojowa w Paryżu (1919)

• Udział Polaków: Roman Dmowski i Ignacy Jan Paderewski.
• Kompromis dotyczący granic Polski (m.in. Wielkopolska, Pomorze Gdańskie).
• Traktat Wersalski i plebiscyty na Górnym Śląsku, Warmii, Mazurach.
• Mały Traktat Wersalski o prawach mniejszości narodowych.

Podsumowanie

• Sprawa polska zyskała na znaczeniu w międzynarodowych negocjacjach podczas I wojny światowej.
• Kluczowe wydarzenia: Akt 5 listopada, orędzie Wilsona, konferencja w Paryżu.