Overview
Ang lecture ay tumalakay sa kultura ng mga Bontok sa Cordillera, partikular sa isyu ng rape, gender roles, at mga panlipunang istruktura na pumipigil sa pag-usbong ng rape sa kanilang lipunan noon.
Panimula sa Kultura ng Bontok
- Ang Bontok ay hindi kilala kumpara sa Baguio, Sagada, o Banaue, ngunit sentro ito ng Cordillera.
- Ayon sa research ni Ma'am June, walang konsepto ng rape sa tradisyunal na lipunang Bontok (1968-1970).
- Ang rape ay hindi universal na karanasan; maaaring wala ito sa isang kultura.
Rape at Panlipunang Estruktura
- Walang term, batas, o customary law tungkol sa rape sa Bontok noon; absence ng salita = absence ng konsepto.
- Ang physical environment ng mga bahay sa Bontok (open, walang padlock) ay nagpapalakas ng tiwala at hindi nagpo-promote ng privacy para maitago ang krimen.
- Ang mga kaso ng rape sa Bontok ay tumaas kasabay ng pagpasok ng foreign influences, militar, at development aggression.
Moralidad at Batas sa Bontok
- May dalawang mahalagang konsepto: Lawa (tabu/bawal) at Inayan (pag-ayaw ng espiritu ng kalikasan).
- Mahigpit ang bawal sa incest at outdoor sex; takot sila sa malas at galit ng espiritu.
- Simple ang pananaw sa sex at relasyon; hindi romantiko o focused sa pleasure.
Gender Roles at Lipunan
- May division of labor pero hindi minamaliit ang babae; babae ang tagapagtanim, mahalaga sa nourish ng community.
- Ang ATO (para sa lalaki) at OLOG (para sa babae) ay communal sleeping quarters na sumusuporta sa disiplina at kabutihang asal.
- Bawal ang babae sa ator (council of elders); lalaki lang ang puwedeng pumasok at magdesisyon.
Katangian ng Lipunang Walang Rape Noon
- Pinipigilan ng communal living, walang privacy, at kultural na taboos ang rape.
- Sobrang busy sa trabaho (hal. sa terraces) kaya walang idle time para magplano ng masama.
- Simpleng solusyon sa affairs of the heart; kung ayaw sayo, manligaw ng iba.
Pagbabago at Mga Hamon
- Ang pagtaas ng rape cases ay dumaan kasabay ng pagbabago ng kultura, pagdating ng modernisasyon at dayuhang impluwensya.
- Fixed o arranged marriages ay questionable rin pagdating sa consent ng babae.
Key Terms & Definitions
- Bontok — Isang grupong etniko sa Cordillera, Mountain Province.
- Lawa — Bawal/tabu sa kultura ng Bontok.
- Inayan — Paniniwala na may espiritung nagagalit sa paglabag sa mga bawal.
- ATO — Communal house/meeting place para sa mga lalaki.
- OLOG — Communal sleeping quarters ng mga dalagang babae.
- Rape — Sexual penetration nang walang consent.
Action Items / Next Steps
- Magbasa ng karagdagang literature tungkol sa Cordillera at Bontok culture.
- Ireflect kung paano ang social structure ay nakakaapekto sa gender-based violence.
- Optional: Research tungkol sa epekto ng modernisasyon sa indigenous values.