📚

مروری بر مباحث ریاضی مهندسی

Aug 9, 2025

Overview

این جلسه به حل نمونه سوالات ریاضی مهندسی شامل مباحث سری فوریه، معادلات مشتقات جزئی، اعداد مختلط، تبدیل لاپلاس، توابع همساز، انتگرال کوشی و سری لوران می‌پردازد.

سری فوریه و توابع زوج و فرد

  • سری فوریه تابع در بازه ([-l, l]) با دوره (2l) از قالب (f(x) = a_0/2 + \sum a_n \cos(n\pi x/l) + \sum b_n \sin(n\pi x/l)) ساخته می‌شود.
  • برای توابع زوج، فقط (a_0) و (a_n) حساب می‌شود و (b_n=0) است.
  • برای توابع فرد، فقط (b_n) باقی می‌ماند و (a_0, a_n = 0) خواهند بود.
  • مثال: سری فوریه تابع (2x^2) در بازه ([-1,1]) محاسبه و ضریب‌ها با انتگرال‌گیری بدست آمد.

معادله گرما (مشتقات جزئی)

  • معادله گرما: (u_t = \alpha^2 u_{xx}) با شرایط اولیه و مرزی حل می‌شود.
  • جواب کلی به صورت (u(x, t) = \sum a_n e^{-\alpha^2 n^2 \pi^2 t/l^2} \sin(n\pi x/l)) است.
  • ضریب‌ها (a_n) با انتگرال‌گیری از تابع اولیه محاسبه می‌گردد.

اعداد مختلط و حل معادله

  • اعداد مختلط به فرم (z = x + iy) تعریف می‌شوند.
  • اندازه (r = \sqrt{x^2+y^2}) و زاویه (\theta = \arctan(y/x)) است.
  • حل معادلات نمایی و مثلثاتی با تبدیل به فرم نمایی و استفاده از قوانین لگاریتم و فرمول اویلر انجام می‌شود.

تبدیل لاپلاس و حل معادله

  • تبدیل لاپلاس تابع دو متغیره (u(x,t)) برابر با (U(x,s)) می‌گردد.
  • مشتقات زمانی و مکانی قوانین خاص خود در تبدیل دارند.
  • معادلات مرتبه اول خطی با روش انتگرال‌گیری جزء به جزء قابل حل‌اند.

توابع همساز و مزدوج همساز

  • تابع U همساز است اگر (U_{xx} + U_{yy} = 0).
  • مزدوج همساز V از شرایط کوشی-ریمان بدست می‌آید.
  • روابط مشتقات جزئی بین U و V برقرار است.

انتگرال‌گیری با فرمول کوشی

  • انتگرال کوشی برای تابع (f(z)/(z-a)) در مسیر بسته مقدار (2\pi i f(a)) را دارد.
  • در صورتی که مخرج به توان n باشد، از فرمول مشتق مرتبه استفاده می‌شود.

سری لوران و قضیه مانده

  • سری لوران برخی توابع (مثل (e^z, \sin z, \cos z)) باید حفظ باشد.
  • مانده تابع ضریب جمله (1/(z-z_0)) در سری است.
  • انتگرال تابع حول نقطه تکین برابر (2\pi i) ضربدر مانده است.

Key Terms & Definitions

  • سری فوریه — نمایش تابع به صورت جمع سینوس و کسینوس.
  • تابع زوج/فرد — تابعی که نسبت به محور y (زوج) یا مبدأ (فرد) متقارن باشد.
  • معادله گرما — معادله مشتقات جزئی برای مدل‌سازی انتقال حرارت.
  • عدد مختلط — عددی به فرم (x + iy)، شامل قسمت حقیقی و موهومی.
  • تبدیل لاپلاس — تبدیل توابع زمانی به دامنه فرکانس، مفید در حل معادلات.
  • تابع همساز — تابعی که لاپلاسین آن صفر باشد.
  • فرمول انتگرال کوشی — روشی برای حل انتگرال‌های مسیر بسته در مختلط.
  • سری لوران — توسعه تابع حول نقطه تکین به صورت توان‌های مثبت و منفی.
  • قضیه مانده — پیدا کردن مقدار انتگرال بر اساس مانده‌های نقاط تکین.

Action Items / Next Steps

  • حل تمرین‌های مشابه سری فوریه و معادلات گرما.
  • مرور فرمول‌های سری لوران و انتگرال کوشی.
  • خواندن فصل اعداد مختلط و تبدیل لاپلاس از جزوه یا کتاب درسی._