Edebi Sanatlar ve Divan Edebiyatı

Giriş

• Edebi sanatlar ve divan edebiyatı konuları işlenecek.
• Çekiliş ve kaynak tavsiyeleri verildi.

Kaynak Tavsiyeleri

• Soru bankaları önerildi.
  • Bilgi Sarmal, Benim Hocam Yayınları öne çıktı.
• Branş denemeleri önerildi.
  • İdeal Kondisyon, Didaktik Kalem Yayınları.
• Kitap indirim kodu: ml5 (kitapisler.com).

Çekiliş Detayları

• Mahsun Hoca'nın desteğiyle "5 kişiye gönderilecek deneme" çekilişi.
• Katılmak için YouTube kanallarına abone olunmalı ve "katıldım" yorumu yapılmalı.

Edebi Sanatlar

Mecaz (Değişmece)

• Gerçek anlam dışında kullanma sanatı.
• Örnek: "Havaları uçtu."

Mecazi Mürsel (Ad Aktarması)

• Benzetme amacı olmadan farklı ilgilerle kullanma sanatı.
• Örnek: "Okul dağılıyor."

Teşbih (Benzetme)

• Güçlü olanı zayıf olana benzetme.
• Dört unsur: Benzeyen, benzetilen, benzetme edatı, benzetme yönü.

İstiare (Eğretileme)

• Açık ve kapalı istiare türleri var.
• Örnek: "Gökyüzü Ağlıyor."

Kinaye

• Benzetme amacı güdülerek kullanılan, mecaz anlamı kastedilen sözler.
• Örnek: "Bu hızla gidersek yarın varırız."

Teşhis (Kişileştirme)

• İnsan dışı varlıklara insan özelliği kazandırma.

İntak (Konuşturma)

• İnsan dışı varlıkları konuşturma sanatı.

Tariz (İğneleme)

• Kapalı ve alaycı bir anlamla mecaz anlatım.
• Örnek: "Ne kadar az konuştun."

Tezat (Karşıtlık)

• Zıt kavramları bir arada kullanma.
• Örnek: "Ağlarım hatıra geldikçe gülüştüklerimiz."

Mübalağa (Abartma)

• Sözü etkili kılmak için olduğundan fazla veya eksik gösterme.
• Örnek: "Bir ah çeksem dağlar taşlar erir."

Tenasüp (Uygunluk)

• Anlam yönünden ilgili sözcükleri bir arada kullanma.

Tecahülü Arif

• Bilinen bir gerçeği bilmiyormuş gibi aktarma.

İstifham (Soru Sorma)

• Cevap alma amacı gütmeden soru sorma.

Telmih (Hatırlatma)

• Herkesçe bilinen bir olaya veya kişiye işaret etme.

Cinas (Sesteşlik)

• Yazılışları aynı, anlamları farklı sözcüklerin birlikte kullanılması.

Nida (Seslenme)

• Şiddetli duygularla coşkun sesleniş.

Aliterasyon

• Aynı sesin veya hecenin tekrarlanması.

Divan Edebiyatı

Genel Özellikler

• Yüksek zümre edebiyatı, sanat için sanat anlayışı.
• Ağır dil, Arapça-Farsça etkisi.
• Şiirlerde aruz ölçüsü kullanılır.

Önemli Terimler

• Divan: Şairlerin eserlerinin toplandığı kitap.
• Hamse: Beş mesneviden oluşan eser.
• Nazire: Bir şaire ait şiire aynı ölçü ve uyakla yazılmış benzer şiir.

Divan Edebiyatı Akımları

• Sepki Hindi: Soyut ve kapalı anlatım.
• Hikemi Şiir: Didaktik şiir.
• Türki Basit: Basit Türkçeyle şiir.
• Mahallileşme: Yerli söyleyiş ve İstanbul ağzı.

Nazım Şekilleri

• Gazel: Aşk, ayrılık, hasret gibi konular.
• Kaside: Övgü ve yergi amacıyla yazılan şiir.
• Mesnevi: Uzun hikayelere dayalı nazım biçimi.
• Rubai: Dört mısralık nazım şekli.
• Şarkı: Dörtlüklerle yazılan nazım biçimi.

Divan Edebiyatı Şairleri

Hoca Dehhani

• İlk divan şairi, Selçuklu Şehnamesi.

Mevlana

• Tasavvuf şairi, Mesnevi.

Fuzuli

• Lirik şair, Leyla ile Mecnun, Bengü Bade.

Baki

• Rindane gazeller, Kanuni Mersiyesi.

Nefi

• Hiciv ustası, Siham-ı Kaza.

Nabı

• Hikemi şiirleriyle tanınır, Hayriye.

Nedim

• Şarkı türünün önemli temsilcisi, Lale Devri şairi.

Bu notlar, divan edebiyatı ve edebi sanatlar üzerine geniş kapsamlı bir özet sunmaktadır ve sınav hazırlığında önemli ipuçları sağlamaktadır.